14 წლის წინ მოკლეს ანა პოლიტკოვსკაია, რომელმაც კადიროვს „ჩვენი დროის სტალინი“ უწოდა

13-10-2020 16:25:34 ანალიზი

რომ არ მოეკლათ, წელს 62 წლის გახდებოდა, გააგრძელებდა „Новая Газета“-ს რედაქციაში მუშაობას, კვლავ წავიდოდა სიცოცსლისთვის საშიშ მივლინებებში, დაწერდა პუტინის ხელისუფლებაზე, ადამიანების უბედურებაზე და ომის სიმახინჯეზე. თუმცა, ჟურნალისტი ანნა პოლიტკოვსკაია, 14 წლის წინ, 2006 წლის 7 ოქტობერს, საკუთარი სახლის სადარბაზოში მოკლეს. ქილერმა, რომელიც იქ ჩასაფრებით ელოდა, ოთხი გასროლა განახორციელა, მათ შორის ერთი საკონტროლო-თავში. ქილერი და მკვლელობის ორგანიზატორები იპოვეს და გაასამართლეს. თუმცა დღემდე, რუსეთის ხელისუფლებამ ამ რეზონანსული მკვლელობის დამკვეთის გამოსავლენად არაფერი გააკეთა. მართალია, მტკიცებულებები და კვალი ჩეჩნეთის მმართველისკენ მიდიოდა, მაგრამ გამოძიება უბრალოდ დადუმდა. ოფიციალურად, იმისათვის, რომ პოლიტკოვსკაიას საქმეზე სამართალმა რეალურად იზეიმოს, მხოლოდ ერთი წელი დარჩა- 2006 წელს ჩადენილი ამ დანაშაულის ხანდაზმულობის ვადა 2021 წლის 7 ოქტომბერს-პრეზიდენტ პუტინის შემდეგ დაბადების დღეზე ამოიწურება.

ანა პოლიტკოვსკაიამ თავისი უკანასკნელი ინტერვიუ რადიო თავისუფლების რუსულ რედაქციას ორი დღით ადრე- 5 ოქტომბერს მისცა. 5 ოქტომბერი ასევე რამზან კადიროვის დაბადების დღეცაა. მაშინ მას ჩეჩნეთის პრემიერ-მინისტრის პოსტი ეკავა და უკვე პრეზიდენტობაც სურდა. ამ ბოლო ინტერვიუში პოლიტკოვსკაიამ სწორედ კადიროვზე ისაუბრა და მას „ჩვენი დროის სტალინი“ უწოდა. პოლიტკოვსკაია ოცნებობდა იმ დროზე, როდესაც ჩეჩნეთის ლიდერს ჩადენილი დანაშაულებისთვის პასუხისგებაში მისცემდნენ. სიცოცხლის ბოლო დღეებშიც, ის რამზან კადიროვის მამხილებელ სტატიებზე მუშაობდა. ამბობდა, რომ ბევრ მსხვერპლს პირადად იცნობდა, თუმცა მათთვისაც იბრძოდა, ვისი გაცნობაც ვერ მოასწრო.

როდესაც მოკლეს, პუტინმა თქვა, რომ სამწუხარო ფაქტი მოხდა, მაგრამ რუსეთის პოლიტურ ცხოვრებაზე პოლიტკოვსკაია დიდ ვერაფერ გავლენას ვერ ახდენდა, ამიტომაც მისი მოშორება კრემლს არაფერში ჭირდებოდა. არადა, დღემდე, რუსეთში ფიქრობენ, რომ ანა პოლიტკოვსკაიას სიტყვას და კალამს, მაქსიმალურად შესაძლებელი გავლენა ჰქონდა იმ დროის პოლიტიკურ პროცესებზე. მისი სიტყვა პუტინის და მისი თანამზრახველების ძალაუფლებას ანგრევდა, ამხელდა პრეზიდენტის ტყუილებს და დანაშაულებებს. ნიშანდობლივია, რომ ანა პოლიტკოვსკაია ფიგურირებდა "რუსი ხალხისა და რუსეთის სახელმწიფოებრიობის მტრების" სიაში, რომლის არსებობის შესახებ 2006 წლის მარტში განაცხადა დეპუტატმა ნიკოლაი კურიანოვიჩმა.

ტრაგედიიდან 14 წლის შემდეგ, „Новая Газета“-მ გამოაქვეყნა პოლიტკოვსკაიას ერთ-ერთი ყველაზე ცნობილი და საზარელი რეპორტაჟის «Центровой из Центороя» აუდიო ვერსია. ეს საოცარი ტექსტი მოგვითხრობს მისი პირველი ინტერვიუს შესახებ ჩეჩნეთის მომავალ პრეზიდენტ რამზან კადიროვთან, რომელიც 2004 წლის ივნისში შედგა. პოლიტკოვსკაიამ ინტერვიუ კადიროვის საგვარეულო სოფელში ჩაწერა. ის ძლივს იკავებდა ემოციებს და აღწერდა ამ შეხვედრის კოშმარულ და აუტანელ ატმოსფეროს. ”[სასოწარკვეთილების] ცრემლები უბრალოდ კი არ მახრჩობდა - უკვე დამახრჩო. ველოდი, ზურგში როდის მესროდნენ. ავტომატებით და პისტოლეტებით შეიარაღებული ბრბო ჩემს უკან ხარხარებდა ”- წერდა ჟურნალისტი.

უფლებადამცველი ნატალია ესტემიროვა, რომელმაც ჟურნალისტი ქალი ამ შეხვედრაზე მარტო არ გაუშვა (და რომელიც პოლიტკოვსკაის მკვლელობიდან სამ წელიწადში მოკლეს) იხსენებდა, რომ ამ ინტერვიუს შემდეგ, ორივე მათგანს საკუთარი უსაფრთხოების გამო სერიოზულად ეშინოდათ.

„Новая Газета“-ს სტატიაში, რომელიც ამ შეხვედრის შემდეგ გამოქვეყნდა, პოლიტკოვსკაია წერდა, რომ კადიროვი მას რამდენიმეჯერ უხეშად შეეხო. ასევე, კადიროვმა პოლიტკოვსკაიას უყვირა, რომ ის ჩეჩნეთის მტერია, რუსეთის მტერი, რომ მისნაირები უნდა მოკლან, დახვრიტონ ქუჩაში. ნატალია ესტემიროვა ესწრებოდა მთელ ამ შეხვედრას და, შესაბამისად, აგრესია, რომელსაც კადიროვი პოლიტკოვსკაიას მიმართ იჩენდა, ავტომატურად მასზეც გადადიოდა, რადგან ის პოლიტკოვსკაიას მოკავშირე იყო და მის დაცვას ცდილობდა.

პოლიტკოვსკაიას მოშორების პირველი მცდელობა 2004 წლის 1 სექტემბერს მოხდა. ჟურნალისტი ბესლანში მიფრინავდა, რადგან შესაძლებლობა ჰქონდა მოეწყო მოლაპარაკებები იმ ტერორისტებთან, რომლებმაც No1 სკოლის შენობაში მძევლები აიყვანეს. თუმცა, თვითმფრინავში ყოფნისას, ჩაის დალევის შემდეგ მოიწამლა. თვითმფრინავიდან პოლიტკოვსკაია როსტოვის რეგიონალურ საავადმყოფოში უგონო მდგომარეობაში მოათავსეს. რუსეთის ხელისუფლებას უბრალოდ არ აწყობდა, რომ გავლენიანი ოპოზიციონერი ჟურნალისტი მძევლების გადამრჩენელი გამხდარიყო.

პოლიტკოვსკაიას პუტინის პიროვნება არა ერთხელ შეუფასებია. ერთ-ერთი ყველაზე მართალი და უტყუარი ეს არის: „რატომ არ მიყვარს პუტინი? იმ სიმარტივის გამო, რომელიც ქურდ-ბაცაცობაზე უარესია. ცინიზმის გამო. რასიზმის გამო. დაუსრულებელი ომის გამო. სიცრუის გამო. გაზის გაშვების გამო „ნორდ-ოსტში“. უდანაშაულო მოკლულთა გვამების გამო, რაც მთელ მის პირველ საპრეზიდენტო ვადას თან სდევდა. ეს არის გვამები, რომლებიც შეიძლებოდა არ ყოფილიყო. ხშირად ვფიქრობ ხოლმე: ადამიანია საერთოდ პუტინი? თუ რკინის გაყინული ძეგლი? ვფიქრობ და ვერ ვპოულობ პასუხს, რაც დაადასტურებს იმას, რომ ის ადამიანია.“ ის, ჯერ კიდევ 2004 წელს თვლიდა, რომ პუტინი განიცდის მეფედ გარდაქმნას, რომლის ხელის ხლება არ შეიძლება და ის ყველანაირი კონტროლიდან არის გასული.

პოლიტკოვსკაიას ერთ-ერთი გულშემატკივარი, რუსი პოლიტიკოსი მისადმი მიძღვნილ ტექსტში წერს:“ანა პოლიტკოვსკაიას სიტყვები პუტინის შესახებ, უფრო დიდ ხანს იარსებებს, ვიდრე პუტინი და მისი ხელისუფლება. და ძალიან, ძალიან სამწუხაროა, რომ თავად პოლიტკოვსკაია თავისი წინასწარმეტყველური სიტყვების აღსრულებას ვერ მოესწრება.“

ერთ წელიწადში, პუტინის დაბადების დღეზე, პოლიტკოვსკაიას მკვლელობის საქმეს რუსეთის ხელისუფლება ოფიციალურად დახურავს. თუმცა, ის ვერასოდეს წაშლის უბრალო მოკვდავთა მეხსიერებიდან ამ გმირი ჟურნალისტის სახელს, რომელიც პუტინის რეჟიმს და ადამიანების, თავისუფალი სიტყვის დაცვას ემსხვერპლა.

მარიამ ვადაჭკორია

ახალი ამბები

სხვა სიახლეები